Melanoom
Risicofactoren
De belangrijkste risicofactor voor het krijgen van een melanoom of kwaadaardige moedervlek is de erfelijke aanleg. Het risico neemt toe naarmate er meerdere familieleden een melanoom hebben. Een klein risico voor het ontstaan van een melanoom is:
- meer dan 50 gewone moedervlekken of
- 3 of meer onrustige moedervlekken.
Bij mensen met een bleke huid, met sproeten of blond/rossig haar is het risico op melanoom ook licht verhoogd. Dit zijn allemaal risico’s die vastliggen en waar u niets aan kunt veranderen. De enige bekende risicofactor die wel beïnvloed kan worden, is te veel zonlicht.
Wat u zelf kunt doen
Zonverbrandingen op jonge leeftijd vergroten enigszins het risico op het krijgen van een melanoom. Het is daarom b ij kleine kinderen zeker aan te raden overmatige blootstelling aan zonlicht te vermijden. Er zijn ook aanwijzingen, dat regelmatig zonnebankgebruik het risico op melanoom kan vergroten, maar hierover is het laatste woord nog niet gezegd.
Hoe eerder hoe beter
Bij het melanoom is het van groot belang dat de afwijking in een zo vroeg mogelijk stadium ontdekt wordt. In een vroeg stadium is deze vorm van huidkanker meestal uitstekend te genezen. In een later stadium ontstaan uitzaaiingen, die een groot gevaar zijn voor de gezondheid, vaak met dodelijke afloop. Het is daarom van groot belang dat u een arts raadpleegt als u veranderingen opmerkt aan een moedervlek, als u een vreemde moedervlek ontdekt, of als u klachten heeft van een moedervlek.
Ook aangeboren moedervlekken kunnen in zeldzame gevallen kwaadaardig worden. Het risico is afhankelijk van de grootte van deze moedervlekken. Bij kleine aangeboren moedervlekken is het risico heel klein.
Melanoom wat nu?
Wanneer uw huisarts bij een patiënt een kwaadaardige moedervlek ontdekt, kan contact worden opgenomen met onze dermatologen. Zij zullen dan de patiënt, meestal dezelfde dag zien. Wanneer de dermatoloog ook aan een melanoom denkt zal deze meestal tijdens het eerste consult worden verwijderd en worden opgestuurd vooronderzoek. Dit heet een Diagnostische excisie. afhankelijk van de uitslag zal meestal nogmaals en deel van de omliggende huid moeten worden verwijderd: de therapeutische excisie.
Wat zijn de vooruitzichten?
Dankzij de aandacht die er al vele jaren in diverse voorlichtingscampagnes en in de media aan het melanoom is besteed, wordt deze vorm van huidkanker in een steeds vroeger stadium ontdekt. Mensen met verdachte verschijnselen gaan eerder naar de huisarts dan vroeger het geval was. Hierdoor zijn de vooruitzichten van mensen met een melanoom de laatste 30 jaar aanzienlijk verbeterd.
Zelfcontrole (kan ook bij moedervlekken)
In het verleden werd vaak geadviseerd dat patiënten met veel moedervlekken jaarlijks moesten worden gecontroleerd. Daarbij bekijkt de dermatoloog of er veranderingen zijn opgetreden. Tegenwoordig weten we dat dit een schijnzekerheid geeft. De patiënt kan denken dat hij of zij weer voor een jaar is “goedgekeurd” waardoor er geen aandacht meer aan de moedervlekken wordt besteed. Het is daarom verstandiger om bijvoorbeeld eens per maand zelf de moedervlekken te beoordelen. De patiënt leert daardoor zijn of haar eigen moedervlekken beter te bekijken. Een handige folder met tips en voorbeelden is uitgegeven door het LUMC
Een klein percentage mensen heeft zo’n groot risico op het krijgen van een melanoom, dat regelmatige controle door een dermatoloog gewenst is. Als u vele tientallen opvallende moedervlekken heeft en/of twee of meer familieleden met een melanoom zou u tot die categorie kunnen behoren.
